Chúng tôi đã nhiều lần được gọi đến nhà khách hàng để xử lý sàn mái thấm dột chỉ sau vài tháng thi công. Khi quay lại tìm nguyên nhân, phần lớn đều dẫn về một điểm chung: lớp chống thấm được chọn vội, thường là loại rẻ tiền mà thợ quen tay. Vì vậy, khi tìm hiểu vật liệu chống thấm sàn mái, bạn nên bắt đầu từ việc hiểu mái nhà phải chịu những tác động gì mỗi ngày.
Hãy hình dung mái nhà phơi nắng từ sáng đến chiều. Đến xế trưa, mặt bê tông nóng đến mức bạn khó đặt tay lên. Rồi một cơn mưa rào đổ xuống, nhiệt độ bề mặt giảm rất nhanh chỉ trong vài phút. Lặp lại kiểu sốc nhiệt ấy suốt nhiều năm, không loại vật liệu nào trụ được nếu chọn sai.
Không phải gia đình nào cũng có thời gian tìm hiểu kỹ về màng bitum hay sơn Acrylic. Nhiều người thường nghe thợ khuyên hoặc chọn theo giá, và điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, có nhà phải làm lại chống thấm sân thượng hai lần trong vài năm, khiến tổng chi phí cao hơn nhiều so với việc làm đúng ngay từ đầu.
Nắng gắt và mưa nhiều bào mòn lớp chống thấm như thế nào?
Ở miền Nam, mặt mái tôn hoặc sàn bê tông giữa trưa hè có thể nóng rất cao. Đến chiều, mưa đổ xuống khiến bề mặt nguội đi nhanh chóng. Lớp chống thấm vì thế liên tục giãn nở rồi co lại. Nếu độ đàn hồi kém, màng sẽ dần giòn đi.
Những vết rạn li ti thường khó nhận ra trong giai đoạn đầu. Đến khi bạn thấy vết ố trên trần thì nước đã thấm sâu từ trước đó khá lâu.
Tia UV cũng là tác nhân âm thầm. Dưới nắng gắt, cấu trúc của nhiều loại nhựa dần bị phá vỡ. Vì vậy, vật liệu xuống cấp nhanh hơn so với công trình ở vùng khí hậu ôn hòa.
Miền Trung và miền Bắc có kiểu thử thách khác. Độ ẩm cao kéo dài, nồm ẩm cuối xuân và mưa dầm mùa đông khiến hơi nước len vào các khe nứt nhỏ. Khi trời trở lạnh, hơi ẩm giãn nở và làm vết nứt to thêm. Bạn nên ưu tiên loại chịu được cả nắng gắt lẫn ẩm ướt, thay vì chỉ nhắm đến một yếu tố. Cách nghĩ này cũng tương tự khi bạn tham khảo cách chọn vật liệu chống nóng cho mái nhà dân dụng mùa hè.
Nên chọn loại chống thấm nào hợp khí hậu Việt Nam?
Hiểu rõ môi trường rồi, bước tiếp theo là chọn đúng loại vật liệu. Khi tư vấn, chúng tôi thường cân nhắc hai tiêu chí này trước tiên.
Ưu tiên vật liệu co giãn tốt, chịu được sốc nhiệt
Với khí hậu nắng gắt xen mưa rào, chúng tôi thường gợi ý nhóm vật liệu gốc polyurethane (PU). Bitum polymer biến tính cũng là lựa chọn đáng cân nhắc. Hai nhóm này có độ giãn dài cao, một số sản phẩm có thể giãn dài đáng kể so với kích thước ban đầu mà không rách.
Nói dễ hiểu hơn, khi sàn mái co ngót vì nhiệt độ đổi đột ngột, lớp màng vẫn bám chắc và giãn theo. Nó không bung nứt như vật liệu cứng và giòn. Đây là lý do chúng tôi coi độ đàn hồi là tiêu chí quan trọng hàng đầu.
Giá nhóm PU thường cao hơn sơn thông thường, tùy thương hiệu và độ dày thi công. Đổi lại, tuổi thọ có thể dài hơn đáng kể nếu thi công đúng kỹ thuật. Bạn nên yêu cầu báo giá chi tiết theo từng hạng mục thay vì chỉ so đơn giá.
Với sàn bê tông, chống thấm gốc xi măng polymer cũng rất quen thuộc. Loại hai thành phần vừa chống thấm vừa bám tốt vào nền còn ẩm. Trước khi phủ, bạn nên kiểm tra khung mái và các điểm liên kết. Hãy dùng các loại bu lông thông dụng trong xây dựng đạt chuẩn chịu lực để cố định chắc chắn. Một khung bị xô lệch sẽ âm thầm làm nứt lớp phủ phía trên, dù vật liệu tốt đến đâu.
Chọn vật liệu có chống tia UV để tránh lão hóa
Những vị trí mái lộ thiên hứng nắng trực tiếp quanh năm cần quan tâm thêm khả năng chống UV. Vật liệu không có phụ gia chống UV sẽ bạc màu và giòn hóa, rạn nứt sau một thời gian phơi nắng liên tục. Tùy nhu cầu, chúng tôi hay tư vấn ba nhóm sau.
- Màng khò nóng bitum phủ đá dăm hoặc lá nhôm: lớp phủ giúp phản xạ bớt nhiệt và hạn chế tia UV chiếu thẳng vào bitum bên dưới. Phù hợp mái bằng diện tích lớn.
- Sơn chống thấm Acrylic có phụ gia UV: hợp với sân thượng hoặc sàn có người đi lại, chi phí thường mềm hơn.
- Keo silicone chống thấm: chống UV tốt nhưng giá cao hơn đáng kể. Chúng tôi thường chỉ dùng cho khe co giãn hoặc cổ ống thoát nước, không phủ đại trà cả mặt mái.
Những sai lầm khiến vật liệu tốt vẫn hỏng sớm
Điều đáng tiếc là có nhà đã chọn đúng vật liệu nhưng thi công chưa đạt. Lỗi phổ biến nhất là quét lớp quá mỏng để tiết kiệm. Mỗi loại đều có định mức tiêu hao riêng. Quét cho có màu thì màng không đủ bảo vệ lâu dài.
Lỗi khác là bỏ qua lớp lót. Không có lớp lót, lớp chống thấm bám kém và dễ bong tróc ngay mùa mưa đầu tiên. Nhiều người chỉ chú ý mặt phẳng mà quên khe co giãn và cổ ống xuyên sàn, nhưng đó lại là những vị trí thấm nhiều nhất.
Theo kinh nghiệm của chúng tôi, nên thi công vào ngày khô ráo và để bề mặt khô đủ thời gian trước khi thử nước. Bạn cũng nên kiểm tra lại lớp chống thấm định kỳ, khoảng vài năm một lần. Phát hiện sớm một vết nứt nhỏ luôn rẻ hơn nhiều so với chờ đến khi nước loang cả trần nhà.
Chọn đúng ngay từ đầu để đỡ sửa lại giữa mùa mưa
Chọn đúng vật liệu chống thấm phù hợp thời tiết giúp công trình dân dụng giữ chất lượng lâu dài và tránh những khoản sửa chữa không đáng có. Với chúng tôi, tiêu chí chính vẫn là co giãn tốt và chịu nắng tốt. Chúng tôi không khuyên chọn loại rẻ nhất, vì chi phí sửa chữa về sau thường cao hơn nhiều.
Nếu bạn đang chuẩn bị xây nhà hoặc sửa phần mái, hãy dành thời gian tìm hiểu trước khi quyết định, đừng phó mặc hoàn toàn cho thợ. Chống thấm sàn mái chỉ là một hạng mục nhỏ trong toàn bộ quá trình xây dựng nhà, nhưng lại là hạng mục dễ phát sinh chi phí nhất nếu làm ẩu ngay từ đầu.
Tham khảo thêm ý tưởng thiết kế nhà đẹp cũng giúp bạn bố trí mái và sân thượng hợp lý, hạn chế những vị trí dễ đọng nước. Khi cần đối chiếu thông số kỹ thuật của từng loại vật liệu, bạn có thể tham khảo bài viết tổng quan về chống thấm trên Wikipedia để nắm nguyên lý chung trước khi so sánh sản phẩm cụ thể.